To κλασικό αγγλικό νουάρ είναι σαν την υψηλή γαστρονομία, κάθε λεπτομέρεια έχει τη σημασία της. Τίποτα δεν μένει στην τύχη. Σαν τα πιάτα-γλυπτά του fine dining που έχουν σμιλευθεί με το νυστέρι για να δημιουργηθούν μικρά βρώσιμα έργα Τέχνης, έτσι και οι γρίφοι αυτοί μυστηρίου μοιάζουν φαινομενικά απλοί, αλλά έχουν πίσω τους μια ολόκληρη ραχοκοκαλιά φτιαγμένη βήμα βήμα υπακούοντας σε μια λογική ακολουθία, σαν εξίσωση μαθηματικών που αναζητά μια λύση που μπορεί να αποδειχθεί.
Στην κουζίνα της μετρ του είδους, της Agatha Christie, κάθε μικρό στοιχείο συνυφαίνει έναν περίτεχνο ιστό που είναι απολύτως ορθολογικός ακολουθώντας μέχρι κεραίας την βρετανική παράδοση στον Εμπειρισμό.
Τα μικρά φαιά κύτταρα του Ηρακλή Πουαρό, δεν θρέφονται με διαισθήσεις ούτε με ιδέες και νοητικά κατασκευάσματα, αλλά με αμφιβολία, με μαθηματικού τύπου συλλογισμούς, με εμπειρική παρατήρηση. Κι αυτό δίνει μια διαχρονική αξία στο λογοτεχνικό είδος που υπηρέτησε η γυναίκα η οποία έγινε σύμβολο όχι μόνο του αγγλικού νουάρ, αλλά της αστυνομικής λογοτεχνίας σε όλο τον κόσμο.
Η Agatha Christie δεν είναι απλώς μια συγγραφέας ιστοριών μυστηρίου, είναι από μόνη της ένα είδος, με καθαρό πολιτισμικό στίγμα, με αυθεντικό χαρακτήρα που δημιούργησε σχολή, με ένα βρετανικό φλέγμα που έμεινε στην Ιστορία. Τα αφηγήματά της, εκτός από συναρπαστικές whodunit αφηγήματα, είναι η εισαγωγή στο στυλ του βρετανικού τρόπου ζωής, μιας country side ιεροτελεστίας που έχει τη δική της φιλοσοφία, χιούμορ και αισθητική, αλλά και τα δικά της σύμβολα. Τσάι και scones, μοναχικές βόλτες με λασπωμένες γαλότσες σε ερημικές λίμνες και ανεμοδαρμένους ιλιγγιώδεις γκρεμούς πάνω από τον ωκεανό, φουντωτές φωτιές σε πέτρινα τζάκια και αναπαυτικές πολυθρόνες με φθαρμένες ράχες, περσικά ολόμαλλα χαλιά στο ημίφως μιας βιβλιοθήκης, δείπνα με επίσημο ένδυμα και φονικά ένστικτα. Οι δολοφόνοι της Agatha Christie έχουν πάντα λογικά κίνητρα ή τέλος πάντων κίνητρα που ακολουθούν μια δική τους λογική ή μπορούν να ερμηνευθούν και να εξηγηθούν βάσει λογικών συλλογισμών. Ό,τι δεν υπακούει στον ορθολογισμό δεν έχει θέσει στο σύμπαν της δικής της λογοτεχνίας.
Ως λάτρης του αγγλικού τρόπου σκέψης, του Εμπειρισμού, της βρετανικής Ιστορίας και παράδοσης, αλλά και μυημένος από μικρός στους νουάρ γρίφους της Agatha Christie δεν θα μπορούσε παρά να μου τραβήξει το ενδιαφέρον το φαινόμενο Sophie Hannah. Η νεαρή αγγλίδα από το Μάντσεστερ που πήρε επισήμως τα ηνία από τους κληρονόμους της Agatha Christie για να γράψει νέες περιπέτειες με τον Ηρακλή Πουαρό, το κάνει όλο αυτό τόσο σωστά, πειστικά που διαβάζοντας νιώθεις σαν να βρίσκεσαι όντως μέσα στο σύμπαν της θρυλικής βασίλισσας του crime fiction.
Έχοντας ως παράδοση κάθε Χριστούγεννα και πρωτοχρονιά να επιλέγω μια νουάρ ιστορία, φέτος επέλεξα το βιβλίο της Sophie Hannah «Η άγια νύχτα του Ηρακλή Πουαρό» (εκδ. Διόπτρα). Εδώ υπάρχουν όλα τα στοιχεία που συναντά κανείς σε μια τυπική ιστορία της Agatha Christie. Μια κάπως παρακμιακή έπαυλη χτισμένη στην κορυφή ενός γκρεμού πάνω από τον παγωμένο ωκεανό, μια ιδιόρρυθμη οικογένεια με κρυμμένα μυστικά, ένα έγκλημα που αναζητά λύση, μικρά ή μεγαλύτερα κίνητρα για το φόνο που ίπτανται πάνω από τα άνοστα δείπνα των Λόριερ και των καλεσμένων τους που ασφυκτιούν κοιτώντας τις άμορφες μάζες που τους σερβίρονται για φαγητό, πόρτες που ανοιγοκλείνουν με ένταση, πνιχτές ομιλίες και βήματα στο διάδρομο που σβήνουν όταν κάποιος πλησιάζει, σπούκι σκάλες που τρίζουν μέσα στη σιγαλιά της νύχτας, υγρά και παγωμένα δωμάτια που δεν θερμαίνονται με τίποτα, ένας άγριος άνεμος που έρχεται λυσσασμένα από τον ωκεανό φορτωμένος με καταιγίδες, ναυτικούς θρύλους και παλιά ναυάγια και φυσικά η απειλή ενός επικείμενου ακόμα εγκλήματος. Ο Ηρακλής Πουαρό και ο βοηθός και φίλος του Έντουαρτ Κάτσπουλ, ένας νεαρός επιθεωρητής της Σκότλαντ Γιαρντ, προσκαλούνται λίγο πριν τα Χριστούγεννα για να λύσουν τον γρίφο μιας δολοφονίας που συνέβη στο επαρχιακό νοσοκομείο της περιοχής. Καθώς ο ηλικιωμένος Άρνολντ Λόριερ, ο ιδιοκτήτης της έπαυλης, θα μετακομίσει εκεί περιμένοντας την ανίατη ασθένειά του να περάσει σε επόμενο στάδιο, η νεότερη σύζυγός του Βίβιαν Λόριερ φοβάται επίμονα ότι εκείνος θα είναι το επόμενο θύμα δολοφονίας στο ίδιο νοσοκομείο. Τι γνωρίζει η οικοδέσποινα της έπαυλης και ανησυχεί τόσο ότι ο σύζυγός της δεν θα προλάβει να πεθάνει ειρηνικά από την ασθένειά του αλλά με τον άγριο τρόπο μιας μοχθηρής δολοφονίας. Ο Πουαρό, παρατηρώντας την κίνηση ολόκληρης της οικογένειας και του περίγυρού της, έχει μια εβδομάδα για να λύσει τον γρίφο, περνώντας ταυτόχρονα τα χειρότερα Χριστούγεννα της ζωής του.
ΥΓ. Εν αντιθέσει με τον λιχούδη Πουαρό που σε αυτή την χριστουγεννιάτικη ιστορία είναι καταδικασμένος να τρώει το τραγικό φαγητό της έπαυλης Φρέλινγκσλόου Χάουζ, εμείς απολαύσαμε μια μοναδική γαστρονομική εμπειρία στο, βραβευμένο δικαίως με δύο αστέρια Michelin, Delta Restaurant. Μια μαγευτική αλληλουχία δώδεκα σταδίων με πιάτα-γλυπτά, με τα ιδανικά wine pairings στο στολισμένο ΚΠΙΣΝ. Εικονικές μέλισσες φτιαγμένες από αστακό και ξινόγαλο, πεταλούδες που κατά βάθος είναι τραγανά σεμιφρέντο γλυκά, γαρίδες με κεφάλια φτιαγμένα από φλούδα καρότου σμιλεμένη με το νυστέρι, ηλίανθοι που έχουν δημιουργηθεί από τραγανή πέτσα κοτόπουλου, θαλάσσια ανεμώνη και χαβιάρι και είναι σαν να ζωντανεύει ένας πίνακας του Βίνσεντ βαν Γκογκ μπροστά στα μάτια σου. Το φαγητό στο Delta δεν είναι απλώς φαγητό, είναι τροφή για το μυαλό και το μάτι, μια ολόκληρη ιεροτελεστία, ένα συναρπαστικό αφήγημα που σε ταξιδεύει όπως ένα βιβλίο, με λέξεις, γεύσεις, συνδυασμούς και ατμόσφαιρα. Με Agatha και Delta τα Χριστούγεννα του 2023 αυτά ήταν απόλαυση, αν και τα είχαν όλα: και νοσοκομεία, και ανησυχία, και κούραση και covid, αλλά και πολλές ανάσες απόλαυσης… Σας εύχομαι καλή, δημιουργική Χρονιά με ωραίες στιγμές, πολλές μικρές και μεγάλες απολαύσεις, συναρπαστικά βιβλία, ταξίδια, βόλτες και «εξόδους κινδύνου» που κάνουν την πραγματικότητα πιο υποφερτή!
Lou Read 